Artrose bij honden en katten

Oorzaken, symptomen, diagnose en integratieve behandeling

Inleiding

Artrose (gewrichtsslijtage) is een van de meest voorkomende chronische aandoeningen bij huisdieren; naar schatting ontwikkelt 30–50% van de honden en katten in hun leven artrose. Om te begrijpen wat artrose is en hoe je het effectief behandelt, starten we met de basis: de opbouw van een gewricht.

Anatomie van gewrichten (kort en duidelijk)

Een gewricht verbindt twee of meer botten en maakt beweging mogelijk. We onderscheiden:

• Fibreuze gewrichten – zeer stabiel, weinig beweging (bv. schedelnaden).

• Kraakbeengewrichten – o.a. groeischijven; in bekken en wervels blijven delen kraakbenig.

• Synoviale gewrichten – meest beweeglijk (knie, elleboog); bestaan uit:

  • Gewrichtskapsel met buitenste fibreuze laag (gaat over in periost) en binnenste synoviale membraan(maakt synovia).

  • Synoviale vloeistof – smeert, voedt kraakbeen en voert afvalstoffen af.

  • Gewrichtskraakbeen (hyalien) – glad, veerkrachtig; geen bloed- of zenuwvoorziening (voeding via synovia).

  • Meniscus (bij hond: kniegewricht en kaak) – fibreus kraakbeen, beperkte doorbloeding.

  • Ligamenten – collageenbanden die botten verbinden en stabiliteit bepalen.

Wat is artrose (osteoartritis)?

Artrose is meer dan alleen kraakbeenslijtage. Het betreft een gehele gewrichtsontsteking met:

• Kraakbeenafname/slijtage

• Osteofyten (botaanwas) of verbening van kraakbeen

• Verandering van synovia

• Irritatie/verdikking van het kapsel

Gevolg: minder schokdemping, pijn, kreupelheid en bewegingsbeperking.

Bij honden zien we artrose vooral in heup, knie, elleboog, pols en wervelkolom.

Stadia 

• Graad I–II: oppervlakkige kraakbeenonregelmatigheden (niet zichtbaar op röntgen).

• Graad III: röntgenveranderingen (osteofyten, nauwere gewrichtsspleet).

• Graad IV: kraakbeen vrijwel weg; gewrichtsspleet niet meer zichtbaar.

TCM perspectief

In de Traditionele Chinese Geneeskunde valt artrose onder Bi-syndroom (“pijnsyndroom”) door binnendringen van Wind als drager van Kou en Vocht:

• Wind (extern/intern) verstoort; weerstand (Wei Qi) moet deze tegenhouden.

• Kou → stagnatie (pijn, botaanwas).

• Vocht → zwelling/stijfheid.

  Daarnaast: Nier-energie voedt bot; Milt (vertering) linkt synoviale membraan met darmslijmvlies/microbioom.

Waardoor ontstaat artrose? 

• Secundair aan orthopedie: kruisbandruptuur, heup-/elleboogdysplasie, patellaluxatie; post-operatief komt artrose veel voor.

• Erfelijkheid en stand-/anatomie-afwijkingen.

• Overbelasting (intensief sporten/werk), te veel activiteit als pup.

• Trauma (kapsel/ligament).

• Overgewicht en ouderdom.

• Auto-immuunprocessen.

• Voeding (laagwaardige, eenzijdige voeding; darmdisbiose).

• Laaggradige ontsteking/infecties (bv. leishmania, ehrlichia, anaplasma, Borrelia), parodontitis, darmontsteking.

Symptomen

• Stijf/kreupel opstaan; soepelere gang na “inzwaaien”; erger na lange wandeling.

• Kreupelheid, stijfheid, moeilijk opstaan.

• Minder willen wandelen/spelen/springen (auto/bank).

• Houdingsverandering bij plassen/poepen.

• Pijn bij aanraken, likken/knagen aan gewricht.

• Irritatie/agressie door pijn.

• Verergering bij winderig, koud, vochtig weer.

Diagnose: hoe stellen we artrose vast?

1. Anamnese + orthopedisch onderzoek: kapselverdikking, crepitaties, ROM-beperking, pijnlokalisatie, spieratrofie, belasting.

2. Beeldvorming

• • Röntgen: botcomponent (graad III–IV) → beperkt voor vroege kraakbeenschade.

  • MRI: pezen/ligamenten/kraakbeen.

  • CT: complexe gewrichten (elleboog), detail osteofyten/dysplasie.

Aanvullend in onze praktijk: tachyonenpen, ankhnaalden, connectiesensor (energetische/biomechanische indruk).

Behandeling: integratieve aanpak 

1) Gewicht

• Afvallen bij BCS 6–9; strikt gewichtsbeheer bij BCS 4–5 → lagere gewrichtsbelasting.

2) Beweging 

• Vaker kort, rechtlijnig (aan lijn, naast fiets) i.p.v. lange intensieve sessies.

• Zwemmen/hydrotherapie: conditie en spierkracht zonder piekbelasting.

• Vermijd rennen, springen, wilde spelletjes.

3) Chinese geneeskunde (balans creëren)

• Acupunctuur (pijnstilling, modulatie) en kruidenformules.

4) Voeding (microbioom & synovia)

• Hond: ± 80% vlees/bot/orgaan + 20% groenten (variatie!)

• Kat: ± 95% vlees + 5% groenten

• Doel: gezond darmslijmvlies ↔ synoviale membraan; bij brok/eenzijdige voeding eerst darmherstel (orthomoleculaire support).

5) Orthomoleculaire bouwstoffen (matrix & synovia)

• Ons NGD Care Gewrichtsprotocol biedt een volledige ondersteuning op orthomoleculair niveau.
• Ons NGD Care darmprotocol biedt de eerste basis bij chronische pijnklachten. Dit doordat de darmen en gewrichten elkaar beïnvloeden.

• Glucosamine – bouwsteen proteoglycanen/hyaluronzuur; matrixopbouw.

• Chondroïtine – waterbinding/schokdemping; bouwsteen voor hyaluronzuur.

• Hyaluronzuur – viscositeit synovia, smering/schokdemping.

• MSM – organisch zwavel; structuur bindweefsel; redox/doorbloeding/comfort.

• Vitamine C – collageensynthese, antioxidant; extra bij chronische ontsteking.

6) Aanvullende supplementen (evidence-onderbouwd inzetbaar)

• Omega-3 (EPA/DHA) – ontstekingsmodulatie.

• Curcumine (Curcuma longa) – ontstekingsremmend/comfort..

• CBD-olie (full-spectrum, THC-arm) – pijndemping/ontstekingsmodulatie.

• PEA-Boswellia – ontstekingsmodulatie, pijnstilling.

• Essentiële oliën: NGD Care essential oil Pijn support.

7) Ozontherapie (regeneratief & systemisch)

• Intra-articulair: lokale regeneratieve prikkel bij OA.

• Rectaal/intraveneus: bij systemische component (bv. immuun-gemedieerd of infectie-gerelateerd).

8) Goudacupunctuur (langdurige pijnreductie)

• Eenmalige implantatie van goudkorrels in geselecteerde acupunctuurpunten → langdurige modulatie van pijn/ontsteking in betrokken regio’s.

9) Manuele therapie

• Fysiotherapie/chiropractie/hydrotherapie: spieropbouw, proprioceptie, symmetrie; huiswerkoefeningen (bv. balansbord) voor bestendig resultaat.

10) Reguliere opties 

• NSAID’s – effectief maar let op GI/lever/nier; zoveel mogelijk laagst werkzame dosis en periodieke evaluatie.

• Glucocorticoïden – gereserveerd voor specifieke indicaties (bv. immuun-gemedieerde polyartritis); monitor bijwerkingen.

• Opiaten – adjuvans bij doorbraakpijn; effect/gedrag monitoren.

• Intra-articulaire injecties – hyaluronzuur, PRP/ACP/APT, stamcellen, corticosteroïden, exosomen; hoge lokale concentratie.

• Stamcellen, exosomen (vaak i.c.m. PRP/ACP) – regeneratief in geselecteerde gevallen.

• Chirurgie – prothesen, artrodese, FHO, stabilisatie knie; arthroscopie bij vroege laesies om flarden te egaliseren.

Thuisaanpassingen 

• Loopplank voor auto; trap vermijden (of draagtuig als hulp).

• Warmte: jas/kraag bij kou/wind/regen.

• Antislip: ruwe kleden op gladde vloeren.

• Orthopedisch bed voor drukverdeling en comfort.

Conclusie

Artrose vraagt om een geïndividualiseerde, multimodale aanpak. Met combinatie van voeding, gewicht, beweging, TCM, orthomoleculaire support, darmtherapie, (goud)acupunctuur, ozon en waar nodig reguliere interventies, zien we in de praktijk vaak zeer substantiële symptoomreductie en betere kwaliteit van leven.

Bronnen 

• Musco N. Effects of a nutritional supplement in dogs affected by osteoarthritis.

• Miller. Anatomie bij hond.

• Kniechirurgie.nl (figuren/matrix).

• Budsberg S.C. Canine Osteoarthritis: etiology, clinical presentation, diagnosis.

• Dycus D. Current options for managing canine osteoarthritis.