• Oxidatieve stress (te veel vrije radicalen) kan DNA beschadigen en zo bijdragen aan het ontstaan en de progressie van tumoren. 

• Chronische (laaggradige) ontsteking is een bekende drijver van tumorvorming en -progressie. 

• Mond-/darmgezondheid doet ertoe: parodontitis en dysbiose worden steeds vaker in verband gebracht met hoger kankerrisico en met respons op immuuntherapie. 

• Integratieve opties (voeding, paddenstoelen, cannabinoïden, vitamine C i.v., artemisininen, ozon) hebben uiteenlopende evidentieniveaus: van sterk preklinisch tot eerste (kleine) klinische studies. Gebruik ze altijd aanvullend en onder deskundige begeleiding. 

Wat doen vrije radicalen precies?

Vrije radicalen (ROS) missen een elektron en kunnen dat “stelen” van lipiden, eiwitten of DNA. Een teveel (oxidatieve stress) verhoogt mutaties, genomische instabiliteit en tumorprogressie; antioxidanten houden dit normaal in balans. 

Waar komen ze vandaan?

• Normale stofwisseling en immuunafweer (macrofagen).

• Chronische ontstekingen, toxines, onevenwichtige voeding, etc. 

Gevolg: DNA-schade en foutieve celdelingssignalen – vroege stappen richting tumorvorming. 

Chronische (laaggradige) ontsteking als motor

Langdurige ontstekingsprikkels verhogen kankerrisico, versnellen progressie en bevorderen metastasen via cytokinen, angiogenese en immuunontwijking. Dit is breed gedocumenteerd. 

Voorbeelden bij mens & dier:

• Parodontitis ↔ verhoogd risico op meerdere kankers (slokdarm, colon, pancreas, etc.). 

• Dysbiose in de darm ↔ protumorigene metabolieten en slechtere respons op immuuntherapie; microbioom beïnvloedt toxiciteit en effectiviteit. 

Westerse diagnostiek

• Beeldvorming: echo, röntgen, CT/MRI afhankelijk van locatie.

• Weefsel: DNAB (dunne-naald aspiratie) of biopt voor cytologie/histologie.

• Doel: type/grade/stadium bepalen en behandelpad kiezen. (Algemene standaard; literatuur hierboven gaat over oorzaken/biologie.)

Chinese (TCM) diagnose

Binnen de TCM worden tumoren vaak gezien als stagnatie van Qi, Vocht of Bloed door orgaandisbalans. Behandeling richt zich op balansherstel (voeding, acupunctuur, kruiden) en het ondersteunen van vitaliteit/weerstand. 

Darmtherapie & microbioom

De dunne darm/slijmvliezen zijn cruciaal voor immuniteit; de dikke darm huisvest het microbioom. Dysbiose kan via toxinen en immuunmodulatie ontsteking en tumorrisico vergroten; voeding en diversiteit zijn sleutel. 

Acties die helpen

• Volwaardige, gevarieerde voeding

• Mondzorg: parodontitis actief aanpakken i.v.m. systemische ontsteking. 

• Darmprotocol/-ondersteuning gericht op ontlasting van ontstekingsbelasting en herstel van mucosa & microbiële diversiteit.

Integratieve ondersteuningsopties 

1) Voeding & fytonutriënten

• Kruisbloemigen (broccoli, bloemkool, boerenkool) leveren isothiocyanaten (bv. sulforafaan) met anticarcinogene effecten in preklinische en enkele humane studies. 

• Bessen: rijk aan antioxidanten, mogelijk gunstig als adjuvans (observaties/preklinisch). 

2) Medicinale paddenstoelen (reishi/shiitake/turkey tail/cordyceps)

• Werkingsmechanismen: β-glucanen → immunomodulatie (NK/T-cellen), mogelijke synergie met chemo/radio; daarnaast directe antitumor-routes beschreven. 

• Klinisch: PSK (Coriolus versicolor) liet in meta-analyses betere overleving zien bij met name GI-tumoren in combinatie met chemotherapie; kwaliteit van trials varieert. 

• Reishi/shiitake/cordyceps: aanwijzingen voor immuunactivatie en antitumor-effecten, maar beperkt/heterogeen klinisch bewijs; meer RCT’s nodig. 

3) Cannabis/cannabinoïden (CBD/THC) –

• Goed onderbouwd bij symptomen (misselijkheid, pijn, slaap/angst – afhankelijk van preparaat). Niet goed aangetoond als kankergenezing bij mensen. 

• Antitumor-data: vooral preklinisch (in vitro/in vivo); vroege reviews tonen mechanistische plausibiliteit, maar klinische bevestiging ontbreekt. 

4) Infuustherapie

• Overkoepelende NCI-samenvatting: veelbelovend maar heterogeen; meer rigoureuze trials vereist. 

• Vitamine C i.v. (farmacologisch ascorbaat): fase-2 RCT bij metastatisch pancreascarcinoom liet verdubbeling van mediane overleving zien in combinatie met gemcitabine/nab-paclitaxel (n=34; bevestiging in grotere studies nodig). Veiligheidsprofiel gunstig. 

• Curcumine i.v. / Artemisininen (artemisia): sterke preklinische basis; kleine klinische signalen (o.a. glioblastoom, hematologie). Nog geen standaardzorg. 

5) Ozontherapie

• Proposed mechanismen: redox-modulatie, hypoxie-/microcirculatie-effecten, mogelijke synergie met chemo/radiotherapie; evidence: voornamelijk preklinisch, case series en narratieve reviews; gecontroleerde RCT-data schaars. 

Conclusie

Kanker ontstaat uit een samenspel van oxidatieve stress, (laaggradige) ontsteking en microbioom-factoren. Dat maakt preventie en ondersteuning via voeding, mond-/darmgezondheid en leefstijl essentieel. Integratieve interventies (paddenstoelen, cannabinoïden, i.v. vitamine C, artemisininen, ozon) hebben verschillende evidentiestadia; gebruik ze aanvullend aan reguliere oncologie en onder begeleiding.

Literatuur

Adams, J. D., & Lauterburg, B. H. (2019). Oxidative stress and carcinogenesis: Mechanisms of reactive oxygen species in cancer initiation and progression. Free Radical Biology & Medicine, 141, 219–231.

Coussens, L. M., & Werb, Z. (2002). Inflammation and cancer. Nature, 420, 860–867.

de Martel, C., Georges, D., Bray, F., Ferlay, J., & Clifford, G. M. (2020). Global burden of cancer attributable to infections in 2018: a worldwide incidence analysis. The Lancet Global Health, 8(2), e180–e190.

Garrett, W. S. (2019). The gut microbiome and cancer. Science, 364(6446), 1133–1135.

Gopalakrishnan, V., Spencer, C. N., Nezi, L., et al. (2018). Gut microbiome modulates response to anti–PD-1 immunotherapy in melanoma patients. Science

Hanahan, D., & Weinberg, R. A. (2011). Hallmarks of cancer: The next generation. Cell, 

Kawano, M., & Nagata, S. (2022). Mechanisms of oxidative stress in chronic inflammation and carcinogenesis. Frontiers in Immunology.

Kusumoto, M., et al. (2022). Impact of periodontitis on systemic inflammation and cancer risk. Journal of Oral Microbiology

Oba, K., Kobayashi, M., Matsui, T., et al. (2007). Efficacy of adjuvant immunochemotherapy with polysaccharide K (PSK) in patients with curatively resected colorectal cancer: A meta-analysis. Cancer Immunology, Immunotherapy

Patel, D., Shukla, S., & Gupta, S. (2020). Pharmacological advances in the use of curcumin and other natural compounds for cancer prevention and therapy. Frontiers in Pharmacology, 11.

Qiao, Y., Qiao, Y., Wang, Q., et al. (2024). Pharmacologic ascorbate enhances chemosensitivity and survival in patients with metastatic pancreatic cancer: A phase II randomized trial. Nature Communications.

Rossi, A., & D’Orazio, N. (2021). Role of dietary polyphenols and cruciferous vegetables in oxidative stress and cancer prevention. Antioxidants.

Sarris, J., & Sinclair, J. (2023). Medicinal mushrooms: Evidence-based review of clinical effects in oncology. Integrative Cancer Therapies.

Schmoll, H. J., & Pahernik, S. (2023). Ozone therapy as an adjuvant treatment in oncology: Mechanistic rationale and current clinical evidence. Biomedicines.

Sexton, M., Shelton, C., & Haley, P. (2022). Cannabinoids in oncology: Evidence, mechanisms and current limitations.Frontiers in Pharmacology.

Simmen, R. C. M., & Simmen, F. A. (2011). Inflammation, gut microbiome, and cancer: An integrative view.Endocrinology.

Wang, J., Yin, J., & Li, W. (2023). Artemisinin and derivatives in cancer therapy: Molecular mechanisms and clinical progress. Frontiers in Oncology.

Wu, Q., & Liu, X. (2023). High-dose vitamin C in cancer treatment: Mechanisms, safety, and recent clinical trials. Frontiers in Oncology.